Wilgen knotten

Maart 2016

In elke tuin dien je af en toe kleine of grote werkzaamheden te verrichten. Om de planten en struiken te verjongen om ze weer tot volledige ontwikkeling te laten komen. Het grote onderhoud in het Bultpark wordt nog steeds door de gemeente gedaan. Maar waar het Bultparkcomité een steentje kan bijdragen zullen en willen we dat zeker doen. En daarbij vragen we soms de hulp van omwonenden. Want het park is niet van het comité maar van ons allemaal. Dus wil je blijven genieten van één van de mooiste parken van Lelystad, steek zo af en toe de handen uit de mouwen. Een mooie aanvulling op de wekelijkse fitness training, wellicht.
Lees meer...

Waarom knotwilgen regelmatig knotten?

Bultpark 2 021 (800x600)

Broedende eend in knotwilg

Zaterdag 19 maart 2016 hebben we de wilgen aan de waterkant tegenover het Schouweiland geknot, vandaar de naam de knotwilg. Aan de stam groeien verticale takken die, als ze dun zijn, wilgentenen worden genoemd. Het is belangrijk dat de eenmaal geknotte wilgen regelmatig geknot worden. De laatste keer voor deze wilgen was in 2014. Er was toen al een paar jaar niet geknot. De takken waren heel dik, het leken wel kleine boompjes: arm dik of soms nog dikker. Als ze te dik worden kunnen ze de boom uit elkaar scheuren. Knotwilgen bieden door hun dichte kruin en hun vaak holle stam veel nest- en schuilgelegenheid voor vogels zoals uiltjes en zelfs eenden (zie foto: in een wilg nabij het Schouweiland vòòr het knotten van 2014). Zij verrijken daarom vaak de fauna van een gebied.

Gebruik van wilgentenen

Wilgentenen

Scherm van wilgentenen

 

 

Vroeger werden wanden van hutten gemaakt van vlechtwerk van wilgentenen, afgedicht met klei, en de funderingen van dijken werden gelegd op matten van gevlochten wilgentenen (zinkstukken). Tegenwoordig worden ze veelal gebruikt om manden en tuinschermen van te maken. Een heel natuurlijke omheining die wel kan gaan uitlopen, tenzij men de onderste rij zo min mogelijk in contact met de grond laat komen. Decoratief staat het zeker.

Wilgen knotten 001 (800x533) Wilgen knotten 009 (800x533) Wilgen knotten 011 (800x533)

De klus

Met een man of vijf en een vrouw, jazeker, drie leden van het comité en vrijwilligers van de Ruiltuin Riet, Willem en Tom,  trokken we er zaterdag op uit. Met wat eigen gereedschap en door het Landschapsbeheer Flevoland ter beschikking gestelde professionele gereedschap was de klus snel geklaard. Waar we twee jaar geleden veel moesten zagen konden we nu praktisch alle takken wegknippen. Dat scheelde een heel stuk in tijd en arbeid. Na een dik uur hadden de wilgen een kaal koppie en stonden ze te pronken aan de waterkant. Nog een beetje de boel opruimen, want er komt flink wat snoeiafval vanaf. Er werd wat meegenomen door onze penningmeester voor een toepassing in de tuin: het vlechten van een klein, rond steunscherm rond enkele Annabel struiken (een hortensiasoort). Het restafval, wilgentenen, werd op de heuvel in de bossage gelegd als takkenrillen. Een mooie schuilplaats voor vogels, insecten en menig egeltje.
Zo zie je maar weer, nuttig maar noodzakelijk werk brengt niet alleen voor ons, als uitvoerenden plezier maar is ook nog aantrekkelijk voor de dieren in ons park.


November 2014

Vroeger werd het hout van de knotwilg op de boerderij gebruikt. Dikke takstukken als afrasteringpalen, dunne als bonenstaken en een mooie rechte als hengel voor de kleine Sjaak. Ook het varkensvoer werd gekookt op een vuurtje, gestookt met wilgenhout.

Overal in waterrijk Europa vond en vind je knotwilgen en niet alleen wilgen, ook knotelzen en – essen kom je hier en daar tegen.
Nu heeft het hout van de wilg zijn functies van vroeger niet meer. Aanvankelijk verdwenen daardoor veel knotwilgen uit het landschap tot men ontdekte hoe mooi ze stonden langs sloten en plassen. Ook merkte men dat er verschillende dieren een plekje vonden in oude knotwilgen zoals eenden en uiltjes. Soms groeien er planten in het vermolmde hart van de wilg. Redenen genoeg om zuinig op de bomen te zijn.
Lees meer...

P1190082 (800x600) P1190092 (800x600) P1190089 (800x600) P1190100 (800x600)

Vrijwilligers

Nu worden de knotbomen vaak onderhouden door vrijwilligers die om de 2 – 4 jaar de takken verwijderen. Wacht je nóg langer dan worden takken te zwaar en kunnen ze door hun gewicht afbreken. Ook worden oudere takken zo dik dat het moeite kost om ze met een handzaag af te zagen.

Vrijwilligers

In het Bultpark zijn, op initiatief van het Bultparkcomité, zaterdag 15 november 2014, de eerste zes knotwilgen geknot. De vorige keer was blijkbaar jáááren geleden gezien het formaat van de takken die soms een doorsnede van zo’n 10 centimeter hadden. Er werd dan ook heel wat gekreund en – gezucht door de vrijwilligers die, onder leiding van Jeroen Reinhold van Landschapsbeheer Flevoland aan de slag gingen. Zonder kettingzagen (te gevaarlijk) maar met handzagen die gelukkig behoorlijk scherp waren.

Naast de leden van het comité kwamen ook een aantal vrijwilligers een handje helpen en zorgde Willem, van de Ruiltuin, voor koffie, frisdrank en veel koeken. Onze dank aan Willem, Simon,  Henk, Michel en Leo.

P1190088 (800x600) P1190095 (800x600) P1190086 (600x800) P1190085 (800x600)

Voor een fotoreportage van enkele andere activiteiten in 2014, klik op de button Activiteiten-2014 (Klik op de foto’s om de diashow te starten)

IJsvogelwand

De dikke stukken van de takken worden gebruikt voor het maken van een ijsvogelwandje. Van de dunne takken werden takkenrillen in het Bultpark aangelegd zodat muizen, egels, roodborstjes en nog veel meer dieren er beschutting en bescherming vinden. Een passerende bewoner nam wat takstukken mee voor haar papagaaien en een ander reserveerde dunne takeinden om er kransen van te vlechten, dus dat scheelde al weer wat opruimwerk.
Na vier uur hard werken was de klus geklaard en dat leverde een voldane zucht en een klein applausje op!

Een eigen knotwilg in je tuin ?

Het kweken van een knotwilg is eenvoudig. Neem een tak van 275 – 300 cm lang. Zet die op een vochtige plek ongeveer 1 meter in de grond (gebruik een grondboor om het gat te boren). Normaal gesproken worden er in de grond wortels gevormd en loopt de tak uit. Haal alle zijtakjes weg maar laat de zijtakjes, die aan de bovenste 20 cm groeien zitten: dat wordt de kruin van de knotwilg. Knip iedere 2, 3 jaar de takken af of knip ieder jaar ongeveer een derde van de dikste takken weg.
Na een paar jaar begint jouw eigen knotwilg de karakteristieke dikke kop te krijgen. Weet je niet hoe je aan een tak moet komen? Neem contact op met het Bultparkcomité via deze site.

P1190112 (800x600)

Het resultaat mag er zijn, poeh, poeh !